Rotsriffen, velden met keien, rifranden, grotten, spleten en rotsbodems bij zeegrasvelden. Jonge dieren komen vaak voor in zeer ondiepe, beschutte kusthabitats.
Verspreiding
Oostelijke Atlantische Oceaan, van Portugal en de Middellandse Zee zuidwaarts tot zuidelijk Afrika, inclusief de Macaronesische eilanden; ook gemeld in de zuidwestelijke Indische Oceaan bij zuidelijk Afrika.
Beschermingsstatus
Kwetsbaar
Consumptie
Eetbaar en culinair zeer gewaardeerd, maar de soort staat als Kwetsbaar op de IUCN-lijst en is gevoelig voor overbevissing. Kies bij voorkeur duurzame alternatieven en volg de geldende regels voor vangst, minimummaat en verkoop.
Culinaire kwaliteit / 5
4
Gevarenniveau
Ongevaarlijk
Gebruikelijke observatiediepte
8–50 m
Levensduur (jaren)
50
Gedrag
Meestal solitair en sterk gebonden aan een vaste schuilplaats. Volwassen dieren zijn territoriaal rond grotten en spleten, terwijl jonge dieren zich in ondiepe beschutting beter verborgen houden. De soort is vooral actief rond zonsopgang, zonsondergang en 's nachts. Het is een protogyne hermafrodiet: veel dieren rijpen eerst als vrouwtje en sommige veranderen later in mannetje.
Observatiezones
Rotsrif, rifwand, keienveld, grot, overhang, spleet, rand van een zeegrasveld en soms een wrak.
Voedsel
Een opportunistische roofvis die vissen, krabben en andere kreeftachtigen, koppotigen en andere bodembewonende ongewervelden eet.
Voortplanting
Eierleggend
Herkenningskenmerken
Een robuuste, hooggebouwde tandbaars met een grote bek en een afgeronde staartvin. Volwassen dieren zijn donkerbruin tot grijsbruin, meestal met veel kleine bleekgele stippen en onregelmatige donkere verticale banden; de vinranden kunnen licht lijken. Jonge dieren hebben een opvallender patroon met duidelijke gele en bleke markeringen.
Vergelijkbare soorten
Kan worden verward met de goudvlektandbaars (Epinephelus costae) of andere grote tandbaarzen. E. costae heeft doorgaans een duidelijkere gouden vlek op de bovenste flank en een ander totaalpatroon; gebruik voor identificatie de combinatie van lichaamsvorm, kleine geelachtige stippen en onregelmatige donkere banden van E. marginatus.
Benaderingsregels
Benader langzaam en rustig, blijf enkele meters uit de buurt en laat de vis een vrije route naar zijn schuilplaats. Raak hem niet aan, jaag hem niet op, drijf hem niet in het nauw, voer hem niet en hanteer hem niet. Vermijd herhaald flitsen van dichtbij, vooral in grotten of tijdens de voortplantingsperiode.
Bescherming
IUCN Rode Lijst: Kwetsbaar (VU). Deze langzaam groeiende en langlevende tandbaars is gevoelig voor visserijdruk, vooral voor het wegvangen van grote, voortplantende volwassen dieren. Beschermingsmaatregelen en visserijbeperkingen verschillen per gebied; raadpleeg de actuele officiële lokale regels.
